{"id":5634,"date":"2023-11-01T16:36:33","date_gmt":"2023-11-01T16:36:33","guid":{"rendered":"https:\/\/devnorthwales.wpengine.com\/?p=5634"},"modified":"2023-11-01T16:36:33","modified_gmt":"2023-11-01T16:36:33","slug":"y-da-y-drwg-ar-anhysbys-seicoleg-y-cyfryngau-cymdeithasol","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/online.wrexham.ac.uk\/cy\/y-da-y-drwg-ar-anhysbys-seicoleg-y-cyfryngau-cymdeithasol\/","title":{"rendered":"Y da, y drwg, a’r anhysbys: seicoleg y cyfryngau cymdeithasol"},"content":{"rendered":"

Mae llawer wedi’i ddweud am effaith y cyfryngau cymdeithasol ar yr ymennydd dynol – ac mae’r rhan fwyaf ohono ymhell o fod yn galonogol.<\/p>\n

Mae defnydd o\u2019r cyfryngau cymdeithasol yn cael y bai am danio dibyniaeth ar y rhyngrwyd, gan achosi cyfraddau cynyddol o bryder ac iselder, a chreu diwylliant bas, lle mae obsesiwn cymdeithasol lle mae pobl ifanc yn eu harddegau ac oedolion ifanc – yn arbennig \u2013 yn chwilio am gadarnhad, dilysiad, derbyniad a boddhad ac yn cael y gwrthwyneb yn y diwedd. Nhw yw’r genhedlaeth gyntaf i gael eu magu mewn byd o ffonau clyfar, rhyngweithio cymdeithasol ar y rhyngrwyd, a diwylliant anochel o rannu cyson.<\/p>\n

Ond, ai newyddion drwg yw’r cyfan? A beth ellir ei wneud i fynd i’r afael \u00e2’r effeithiau niweidiol sydd eisoes ar waith, neu eu lliniaru?<\/p>\n

Y cyfryngau cymdeithasol a’n bywydau bob dydd<\/h2>\n

Er mwyn deall yn llawn yr effaith y mae gwefannau rhwydweithio cymdeithasol yn ei chael ar ein meddwl unigol a chyfunol – boed yn gadarnhaol, negyddol neu niwtral – mae angen i ni egluro cyd-destun a graddfa eu defnydd.<\/p>\n

Beth bynnag y c\u00e2nt eu defnyddio ar ei gyfer – rhannu delweddau ar Instagram, riliau ar TikTok, WhatsApp a Snapchat ar gyfer negeseuon, LinkedIn ar gyfer rhwydweithio, YouTube ar gyfer ffrydio, ac yn y blaen – mae rhwydweithiau cymdeithasol yn gynhyrchiol ym mywyd beunyddiol.<\/p>\n

Mae ystadegau diweddaraf<\/a> yn amcangyfrif y bydd y rhai sy\u2019n defnyddio\u2019r cyfryngau cymdeithasol yn codi i 4.89 biliwn eleni, cynnydd o 79.1% dros y pum mlynedd diwethaf yn unig. Mae mwy na naw o bob 10 ohonom yn defnyddio ein dyfeisiau i gael mynediad i wefannau’r cyfryngau cymdeithasol, gan ddangos yn glir raddfa eu poblogrwydd. Felly, beth mae hyn i gyd yn ei olygu i\u2019n hymennydd – o rychwantau sylw i les?<\/p>\n

Beth yw manteision y cyfryngau cymdeithasol?<\/h2>\n

Mae llawer o bethau cadarnhaol yn dod gyda defnyddio\u2019r cyfryngau cymdeithasol. Ni fu erioed mor gyflym a hawdd i gynnal cysylltiadau cymdeithasol \u00e2 phobl o bob rhan o’r byd. Gall y rhai sy\u2019n eu defnyddio ddod o hyd i gymunedau o’r un anian, rhannu hob\u00efau ac archwilio diddordebau a hunaniaethau. Mae wedi profi\u2019n achubiaeth gymdeithasol arbennig i bobl na allant fel arall gwrdd ag eraill, er enghraifft y rhai sy\u2019n wynebu cael eu gwahardd ar unrhyw sail neu sy\u2019n gaeth i\u2019r t\u0177 oherwydd anabledd neu salwch cronig. Mae\u2019r cyfryngau cymdeithasol yn ein galluogi i rannu gwybodaeth ac arbenigedd, gan wneud addysg a chyfoeth o adnoddau yn hygyrch i bawb. Mae llawer o lwyfannau yn fwrlwm o drafodaeth, creadigrwydd ac arloesedd, yn ogystal \u00e2 darparu ffyrdd i unigolion a busnesau dyfu eu platfformau ar-lein mewn ffyrdd newydd a diddorol.<\/p>\n

R\u00f4l seicoleg mewn cynllun a datblygiad y cyfryngau cymdeithasol<\/h2>\n

Rydym ni i gyd wedi teimlo’r hwb bach hwnnw o dopamin a deimlir wrth i rywun hoffi neges neu lun, hysbysiad neu sylw. Wel, nid damwain yw hynny – a dweud y gwir, mae’n hollol i’r gwrthwyneb.<\/p>\n

Mae mathau o dechnoleg yn Silicon Valley yn ymwybodol iawn o’r r\u00f4l y mae seicoleg yn ei chwarae mewn profiad defnyddiwr (UX) a dylunio rhyngwyneb defnyddiwr (UI), gan ei ddefnyddio o\u2019u plaid i sicrhau bod platfform y cyfryngau cymdeithasol mor gaethiwus \u00e2 phosibl. Paletau lliw, dyluniad eicon, synau hysbysiadau – mae pob elfen o blatfform wedi’i chynllunio i swyno a chadw ein sylw. Mae Tech CEOS a datblygwyr yn ymgynghori \u00e2 seicolegwyr i sicrhau’r ymgysylltiad mwyaf posibl, gan ddibynnu ar eu gwybodaeth am sut mae ein hymennydd yn gweithredu i ecsbloetio a thrin ein hymddygiad.<\/p>\n

Nid yw’r sail seicolegol hon o reidrwydd yn negyddol; wedi’r cyfan, nid yw llawer o\u2019r rhai sy\u2019n defnyddio\u2019r cyfryngau cymdeithasol yn cael trafferth gyda ffiniau ac effeithiau andwyol. Fodd bynnag, mae ymchwil yn awgrymu bod y cyfryngau cymdeithasol, ar y gorau, yn effeithio ac yn lleihau rhychwantau sylw ac yn cyfrannu at gyfraddau cynyddol o fod yn gaeth i\u2019r cyfryngau cymdeithasol, ar y gwaethaf, mae’n achosi problemau iechyd meddwl eang gyda chanlyniadau hynod niweidiol.<\/p>\n

Y cyfryngau cymdeithasol ac iechyd meddwl<\/h2>\n

Dywedir yn gyffredin nad yw datblygwyr apiau ac arweinwyr cwmn\u00efau\u2019r cyfryngau cymdeithasol a thechnoleg yn gadael i’w plant eu hunain ddefnyddio’r apiau, neu mewn rhai achosion, gael ffonau clyfar. Y rheswm honedig? Oherwydd dim ond nhw sy’n deall yn llawn yr effeithiau y gallant eu cael ar feddyliau ac ymddygiad pobl ifanc.<\/p>\n

Mae Jean Twenge, Athro Seicoleg ym Mhrifysgol Talaith San Diego, yn astudio effeithiau\u2019r cyfryngau cymdeithasol ar les pobl ifanc yn eu harddegau ac oedolion ifanc. Dywed fod y rhai sy\u2019n defnyddio\u2019r cyfryngau cymdeithasol yn drwm (dros bum awr y dydd) ddwywaith yn fwy tebygol o fod yn isel eu hysbryd na’r rhai nad ydynt yn ei ddefnyddio a bod Instagram wedi’i gysylltu \u00e2 materion yn ymwneud \u00e2 delwedd y corff (yn enwedig ar gyfer merched oedran ysgol uwchradd).<\/p>\n

Mae’r cyfryngau cymdeithasol wedi’i nodi fel un o ragfynegwyr allweddol iechyd meddwl gwael ymhlith pobl ifanc. Mae ei effeithiau negyddol eraill ar iechyd meddwl yn cael eu hadrodd yn eang, ac maent yn cynnwys:<\/p>\n